Door:

Renée Simons

Renée Simons

Phil Bloom: dromen van vriendelijk verzet

Een naakte vrouw beklommen door een wesp, waarom niet?
(geen foto's bij artikel)
Daydreamwasp & woman van Phil Bloom.

Daydream wasp & woman, de derde Kringprent van dit jaar, werd gemaakt door Phil Bloom. Dromen en beelden uit het onderbewuste vormen een belangrijk bestanddeel van haar thematiek. Voor de Kringprent koos zij een tekening uit Naked Dreams, een serie tekeningen geïnspireerd op dromen en dagdromen. Renée Simons ontmoette Phil in haar atelier in Amsterdam-West.

Een naakte vrouw wordt ‘bekropen’ door een gigantisch insect, een van zijn kriebelpootjes tussen haar (halve) benen. Op de achtergrond een vrouw met hagedissenkop. Is dit een nachtmerrie?
Phil moet lachen. “Absoluut niet, het is een dagdroom, de titel zegt het al. Bijen en wespen fascineren me, het is beslist niet eng of naar bedoeld.”

Zijn die benen geamputeerd?
“Nee hoor, ik had geen ruimte meer op het vel, dus die benen staan er niet op. Het wezen op de achtergrond is een droomfiguur: half vrouw, half marsmannetje. Dromen zijn erg belangrijk voor me, soms sta ik midden in de nacht op om ze op te schrijven. Overdag werk ik ze uit, vul ze aan. Ik werk altijd vanuit thema’s die mij fascineren; lange tijdwaren dat herten, de laatste tien jaar zijn het bijen en wespen. Dat zijn bijzondere dieren, die leven in een hele eigen wereld, net als jij en ik. Die werelden breng ik bij elkaar, in schoonheid, in vriendelijkheid, misschien zelfs in liefde. Maar je mag erin zien wat je wilt! Iedereen heeft de vrijheid een eigen verhaal te maken bij mijn werk.”

Gevoed door opstandigheid
“Ik droom veel, sommige dromen komen een paar keer terug. Daarop baseer ik mijn volgend werk, een schilderij in olieverf van 2 bij 3 meter. Een kind op een paard rijdt een kerk binnen die uit elkaar knalt, waarschijnlijk heeft het te maken met mijn verzet tegen religie. Soms is mijn werk confronterend, maar ik maak het nooit expres agressief of boos. Mijn onderbewuste wordt wel gevoed door opstandigheid. Dat heb ik van mijn moeder, die kwam in opstand tegen de dwang en bemoeizucht van de katholieke kerk, daarin was zij haar tijd vooruit. Ook ik verzet mij tegen wat mij kwaad maakt, ik ben vooral allergisch voor religie.

Ik kwam al vrij jong naar Amsterdam, wilde vrij zijn om te doen wat ik wilde en dat paste goed bij de bewegingen van de jaren zestig. Toen kwam Hoepla en ik ging van nul: volledig onbekend, naar honderd: wereldberoemd! Die kortstondige ophef heeft me de betrekkelijkheid van alles doen inzien. Die paar seconden bloot op tv. Nou en? Ik heb altijd geweigerd om de dingen groter en zwaarder te maken dan ze zijn; wij wilden gewoon ageren tegen de benepenheid van die tijd.
Toen de storm geluwd was, maakte ik de Rietveld af, grafische vormgeving, want ik moest toch een vak leren vond ik. Maar ik ben in de eerste plaats schilder, vrij kunstenaar. Al vijftig jaar neem ik de vrijheid mijn fascinaties vorm te geven. Ik doe wat ik wil in vriendelijk verzet, doordrongen van de betrekkelijkheid van de dingen. Dus: een naakte vrouw beklommen door een wesp? Waarom niet?”

Getatoeëerde herten  
Naast kunst is reizen een rode draad in het leven van Phil Bloom. Als jonge vrouw woonde ze jaren in New York en bezocht ze het Verre Oosten, later maakte ze lange studiereizen naar Japan en Siberië. Op de grens van Mongolië deed ze kennis op van de oeroude cultuur van de Scythen, een matriarchaal nomadenvolk. Vrouwen van deze stam trokken van nederzetting naar nederzetting als ‘storytellers’ en nieuwsbrengers. Als kunstenaar voelde Phil zich zo verwant met deze verhalenvertelsters, dat ze terug in Nederland haar hoofd liet tatoeëren met herten, een van de symbolische motieven uit deze cultuur.

Sinds 1985 heeft ze een atelier in Amsterdam-West. De benedenverdieping wordt in beslag genomen door schilderijen; op de knusse entresol hangt, staat en ligt het vol met de spullen van haar verzamelingen. Het verzamelen van insecten en allerlei spullen die haar ‘iets zeggen’ is typisch voor Phil, volgens haar assistente Jana. Het moet haar wel raken, anders mag het niet blijven. Een dode wesp wordt van straat opgeraapt, intens bekeken en meegenomen naar haar atelier. Phil zelf heeft het over ‘vriendelijke rotzooi’. De neiging om te relativeren is even sterk als de behoefte zich te omringen met betekenisvolle dingen.

De dode wesp van Phil.
Foto: Jana Jinacek
‘Vriendelijke rotzooi’. Foto: Renée Simons                        

Veel van deze dingen komen we tegen op haar schilderijen, waarvan sommigen het formaat hebben van 17e-eeuwse schutterstukken. “Ik werk graag groot!” Net als op haar tekeningen zien we een mengeling van leven en dood, materialisme en spiritualiteit; mensen, dieren, mythische wezens, half mens half dier; stripfiguren en speelgoed; historische en verzonnen helden; reptielen, insecten, schedels en geraamtes… Alles geschilderd in een losse realistische stijl, in sprekende kleuren. Je raakt niet uitgekeken.

Maar wat zie ik? What is the story?
Phil: “Ikzelf noem het parodieën. Je hebt leven, je hebt dood en alles wat daartussen zit: dromen, fantasieën, verlangens. Het is wat het is, maak het niet groter of zwaarder, maar speel ermee. Dat bedoel ik met parodieën. Verder staat het iedereen vrij er iets van te maken. Ik bied de beelden aan, jij maakt er jouw verhaal van. Wat ik wil vertellen zit er al in.”

Het gesprek heeft mijn kijk op ‘wasp & woman’ veranderd. Inderdaad, er gebeurt niks engs. Dat kriebelpootje? Een naakte droom kan ook erotisch zijn.
Phil: “Gelukkig maar!”

 

De onthulling van de Kringprent vond plaatsop het atelier van Phil. Daar kreeg ze de prent overhandigd door Remko Spaan. De overhandiging evenals het gesprek tussen haar en Renée Simons zijn vastgelegd op video en terug te kijken op het YouTube-kanaal van De Kring: https://www.youtube.com/watch?v=fYpdXXt3is4
Informatie over deze en andere Kringprenten op: https://www.kring.nl/expositie/de-kringprent

 

Meer werk van Phil op haar website Phil Bloom Art Space: www.philbloom.nl
De tekeningen zijn in 2016 gebundeld in het boek Naked Dreams met een inleiding van Gabriel Kousbroek. Dit boek is te koop voor €20,- via phil.bloom67@gmail.com.

Ontdek het Restaurant
Feestje? Huur een zaal